Home Theater Center
مرکز بررسی سیستم های صوتی و تصویری

نمایشگرها

Dolby Vision و +HDR10

درباره Dolby Vision و +HDR10


  تبلیغات: مجموعه آکوستیک عرضه کننده محصولات صدا و تصویر های فای و های اند در ایران...


بحث اصلی در مورد تفاوت های Dolby Vision با HDR10 و همچنین +HDR10 برمی گردد به "Metadata" متادیتا یا فراداده ها, اطلاعات افزایشی و اضافی هستن که سورس در اختیار نمایشگر قرار می دهد, (مثل داده های دالبی ویژن و انواع HDR) در فرمت های رایج HDR و HDR10 متادیتا به صورت "Static" ایستا با عمق رنگ 10 بیت ارسال می شود, (عدد 10 به معنی 10 بیتی بودن است) در بخش DI در مرکز اصلاح و بازسازی تصویر  شخص "Colorist" یک شدت روشنایی, گستره ی رنگ و nit (میزان تشعشع نور) ثابت را برای تصویر مشخص می کند, متادیتای HDR در انواع ایستا, برای کل یک فیلم ثابت تنظیم می شود, اینجاست که هنر Colorist حرف اول را می زند که چقدر بتواند فراداده ها یا ابر داده های درستی را برای کل فیلم تنظیم کند, در فرمت های قدیمی HDR که از متادیتای ایستا استفاده می کنند, هر چقدر هم که متادیتا دقیق تنظیم شده باشد, نمی شود انتظار داشت گستره دینامیکی تصویر برای تمام سطوح تصویر دقیق و درست عمل کند. در حالت ایستا در صحنه ی که نیاز به 400 نیت تشعشع نور داریم, داده های صحنه های با 550 نیت به نمایشگر ارسال می شود, که نتیجه میشه بهم خوردن گستره دینامیکی کل تصویر, معمولا در سکانس های که سایه و روشن های زیادی دارند تصویر بور می شود, و در سکانس های که شدت روشنایی بالاست امکان برهم خوردن "Chroma" وجود دارد, کروما درجه اشباع یا قدرت یک رنگ است که اگر در متادیتا دقیق تنظیم نشود, می تواند باعث برهم خوردن Intensity رنگ شود.

کمپانی های سازنده تلویزیون به دلیل این که فرمت HDR به صورت "اوپن سورس" منبع باز است, می توانند سلیقه و فناوری های خودشون در اجرای HDR اعمال کنند, که این موضوع هم بیشتر باعث ایجاد خطا و دور کردن تصویر از سورس شده است و کاملا غیر کاربردی برای افراد ویدئوفایل. به دلیل این که HDR منبع باز است, انجمن "Society for Motion Picture and Television Engineers" به اختصار "SMPTE" که میشه (انجمن مهندسان تصاویر متحرک و تلویزیون) استاندارد مشخصی را برای HDR تعریف نکرده است, فقط یک پروتکل ST 2084 که حداقل استاندارد ارسال داده از سورس به نمایشگر هست را برای HDR تعین کرده است.

در فرمت +HDR10 و Dolby Vision هر فریم از تصویر "متادیتای" دینامیک و مجزا دارد و با 12 بیت عمق رنگ اجرا می شود. در واقع فیلمی که با فرمت +HDR10 و دالبی ویژن آماده سازی می شود, حاوی متادیتای متغیر است که گستره دینامیک تصویر بسته به شرایط هر صحنه تغییر می کند. در فرمت های جدید کارگردان و Colorist می توانند برای هر فریم از تصویر یک Tone Mapping متفاوت را در نظر بگیرند, این یعنی هر فریم و هر لحظه از فیلم گستره دینامیکی کنترل شده ای دارد, فرآیندی بسیار گران و وقت گیر که نتیجه ی غیر قابل مقایسه با HDR و HDR10 که کل تصویر با یک Tone Mapping و متدیتای ثابت تنظیم می شود خواهد داشت.

با این که فرمت +HDR10 برای تولید کننده های محتوا و سازنده گان نمایشگرها رایگان است, اما انجمن SMPTE استاندارد ST-2094 به صورت مشترک برای +HDR10 و دالبی ویژن ارائه داده است, که تولید کننده گانی که از هر دو فرمت در تولیداتشان استفاده می کنند, موظف به رعایت این پروتکل مشترک هستند, البته هم کمپانی دالبی که صاحب امتیاز فرمت دالبی ویژن است و هم گسترش دهندگان HDR هر دو از اعضای انجمن SMPTE هستن, و بیشتر این نوع پروتکل های مشترک یک جور اطمینان از اجرای درست فرمت ها توسط تولید کنندگان است.

موارد مرتبط:

کالیبراسیون ابتدایی تصویر

کالیبراسیون تصویر-بخش دوم

کالیبراسیون تصویر - بخش سوم

کالیبراسیون تصویر بخش چهارم

تفاوت تنظیمات تصویر با کالیبراسیون تصویر

دیسک کالیبراسیون Disney WOW

ISF Calibration

THX

مشکل تصویر نمایشگرهای سری سینما سه بعدی ال جی

مدتی پیش رفتم تا جدیدترین ال سی دی ال جی مدل LM9600 از نسل سینما سه بعدی این کمپانی تست کنم, شرایط تست خوب بود, پلیر و کابل به سفارش خودم خریده شده بود, چند فیلم بلوری مورد تایید و دیسک کالیبراسیون "Disney WOW: World of Wonder" که خودم برده بودم شرایط تست خوبی ایجاد کرده بود, میدونید که چقدر کالیبراسیون برای من اهمیت داره و به اعتقاد من تست و نظر دادن در مورد تصویر یک نمایشگر بدون کالیبره شدن توسط یک کالیبراتور با تجربه هیچ ارزشی ندارد! حتما باید از طراحی و کیفیت ساخت بسیار زیبا سینما سه بعدی ال جی یاد کنم و بگم یکی از زیباترین و خوش ساخت ترین پنل های بود که تا به حال میدیدم! از گواهی نسل جدید ISF در این سری هم نمیشه گذشت, انصافا هم نتیجه عالی در کالیبراسیون داشت. اما این سری از نمایشگرهای ال جی یک مشکل بزرگ در تصویر دارند که عملا این سری از نمایشگرهای ال جی غیر قابل استفاده برای Videophile ها کرده است! و آن نمایش فریم های تصویر در لبه های سوژهای متحرک است!

برای جبران جاماندگی تصویر در اسکن پیشرفته از هر فریم یک کپی گرفته می شود و بین دو فریم A و B قرار میگیرد, بعنوان مثال اگر در نمایشگرهای 50 هرتز A.... و ....B داشته باشیم در اسکن 100 هرتز A..A و B داریم و در 400 هرتز میشه AAAA و B یعنی بین فریم A تا بعدی که میشه B هیچ فاصله ای نیست تا ایجاد سایه در سوژه های متحرک نشود. در اسکن های بالاتر تراکم فریم ها بیشتر میشه که نتیجه قابل ملاحظه ای در حرکت سوژهای کوچک دارد. 

مشکل جاماندگی و بلور در تصویر این سری از نمایشگرهای ال جی بخاطر الگوریتم اشتباه در اسکن تصویره, بدین صورت که فریم های بازسازی شده در لبه های سوژه های متحرک به صورت بسیار واضح و غیر قابل چشم پوشی نمایش داده می شود!  فریم های بازسازی شده در پس سوژها به شکل مکعب های کنار هم طوری نمایش داده می شود که حس شطرنجی شدن بخش های از تصویر در بیننده ایجاد می کند! این مشکل جدی اصلا ربطی به خود پنل نداره و کاملا یک مشکل نرم افزاری که فکر می کنم با یه آپدیت از طرف کمپانی کاملا برطرف خواهد شد و زندگی به این تلویزیون های زیبا بر خواهد گرداند.

LED TV

يكي از مهم ترين موضوعات قابل بحث در مورد تجهيزات سينماي خانگي خود نمايشگر, اما متاسفانه در ايران به علت عدم آگاهي جامعه علاقه مند به اين گونه سيستم ها و مهم تر از همه تعصب هاي تماما اشتباه در مورد برندهاي مختلف! كه حتي گاهي تا به حدي هست كه باعث ميشه شخص علاقه مند و البته كم هوش انتخاب هاي فقط به دليل علاقه از اول اشتباه به يك برند خاص انجام بده! و تعصب اشتباه  باعث ميشه يك راه غلط كه از قبل پيش گرفته همينطور هر 4-5 سال يك بار دوباره تكرار كنه و هميشه خودشو در يك دايره بسته محدود كنه.

 تعصب به هر چيز باعث ميشه از تجربيات لذت بخش تر عقب بمونيم.

تب LED TV ها قبل از TV 3D ها بازار گرفته. چه پنل هاي LCD با كيفيت و نو كه با اين تصور اشتباه كه LED TV نسل جديد نمايشگرها است با يك LED TV نچندان با كيفيت و حتي شايد خيلي بي كيفيت تر از پنل قبلي تعويض شد! اين وسط وارد كننده ها سودهاي آنچناني بردند و خريدار فقط دل به اين خوش كرد كه نسل جديد نمايشگرهارو به خانه آورده! بيش از يك سال پيش در خبري به نقل از اداره استاندارد بریتانیا گفتم كه در بريتانيا از ابتداي ورود LED TV ها استفاده از اين نام تجاري بدون ذكر اين نكته كه اين نمايشگرها همان LCD TV هاي رايج هستند ممنوع شد. اما در ايران فقط شاهد لوگوهاي LED TV هستيم! شركت هاي وارد كننده كاملا به هدفشان كه جا انداختن واژه LED به جاي LCD بود رسيدن! و مردم كم اطلاع كه در مواردي هم واقعا نميشه ازشون خرده گرفت كه چرا پنل زيبا و جديد LCD خوتون را با يك مدل LED جديد عوض كرديد! اينجا نياز به اطلاع رساني درست براي خانواده ها توسط رسانه ها بود كه متاسفانه به هر دليل انجام نشد!

  نكاتي كوتاه در مورد تفاوت LED TV هاي موجود در بازار.

 با اشاره به اين نكته كه LED TV همان LCD TV ها هستند. تنها با اين تفاوت كه براي روشن كردن صفحه كريستال مايع LCD به جاي نور Fluorescent از LED استفاده شده است. فقط روش بكارگيري LED ها فرق ميكنه كه در ادامه توضیح مختصری میدم.

در پنل هاي LCD رايج از نور پشتي فلورسنت CCLF-Cold Cathode Fluorescent Lamps استفاده ميشه. تصوير زير

CCFL

در نسل جديد نوردهي به صفحه LCD به جاي فلورسنت از LED استفاده شد. رايج ترين نوع از LCD-LED ها نوردهي كناري EDGE-LED است. تصوير زير

EDGE-LED

در سيستم نوردهي در كناره صفحه براي اينكه نور بطور يكدست در تمام سطح صفحه پخش شود از فناوري به نام Light Guide استفاده شده كه باعث ميشه نور در تمام صفحه با شدت يكسان منتشر شود. اما ظاهرا مشكل عدم انتشار يكنواخت نور در تمام سطح پنل كاملا حل نشد! مخصوصا در پنل هاي بزرگ يكنواخت نبودن نور در تمام صفحه كاملا مشهود هست. چيزي كه شخصا بارها تجربه كردم. اخيرا چند شركت بزرگ توليد كننده LCD روش كنترل نوردهي ايجاد كردند با عنوان Local Dimming در اين روش امكان محدود كردن نور دهي در منطقه اي از صفحه نمايش ايجاد شد, و در حال حاظر در پنل هاي گران قيمت چند برند مطرح كه از فناوري EDGE-LED استفاده مي كنند استفاده شده و نتيجه خيلي بهتري نسبت به مدل هاي بدون Local Dimming داشته. امكان نمايش رنگ سياه و سفيد خالص تر در نتيجه كنتراست بهتر و رنگ هاي درخشان تر در اين نوع پنل هاي LCD افزايش قابل ملاحظه اي داشته.

 نسل جدید تر پنل هاي LCD با نوردهي LED با عنوان Full LED توليد شد. تصور زير

 

Full LED

تكنولوژي Full LED توسط دو شركت ال جي و شارپ وارد بازار مصرف شده و در ابتدا تبليغات زيادي در مورد برتري نسل جديد پنل هاي LCD با نوردهي Full LED صورت گرفت. امكان نمايش سياه با عمق بيشتر و كنتراست خيلي عالي و يكنواختي نور در تمام سطح صفحه از تبليغات اوليه اين LCD هاي جديد بوده. چيزي كه شخصا در مورد تفاوت دو روش نوردهي EDGE و Full تجربه كردم, در مدل ها Full LED در حالت كاليبراسيون ابتدايي كنتراست يكنواخت تر در كل تصوير, عمق سياه بهتر و سفيد خالص تر نسبت به EDGE-LED ها بود. نبايد از زاويه ديد خيلي بهتر در Full LED ها نيز گذشت, نكته منفي كه در مدل هاي ارزون EDGE-LED گاهي ضعيف تر از مدل هاي هم كلاس فلورسنت است.

در حال حاظر بهترين نوع از پنل هاي Full LED نمونه هاي است كه از فناوري Local Dimming در آنها استفاده شده. (لازم به ذكر در تمام مدل هاي Full LED از فناوري Local Dimming استفاده نمي شود.) در واقع كارايي واقعي Local Dimming در پنل هاي Full LED قابل مشاهده است. خاموش شدن بخش مشخصي از صفحه LED پشت نمايشگر باعث ايجاد كنتراست تصوير عالي و سياه عميق مي شود.  فناوري كه بنظر مياد در آينده تمام توليد كنندگان بزرگ و كوچك به سمت آن حركت كنند.

Local Dimming

 شخصا هنوز LCD هاي كه از فلورسنت براي روشن كردن تصوير استفاده مي كنند خيلي بيشتر مي پسندم و اعتقاد دارم تصاوير اين نوع از LCD ها خيلي كنتراست و قدرت نمايش جزئيات بيشتري نسبت به LED هاي ارزان قيمت دارند. هنوز هيچ پنل LCD-LED كه تا امروز دقيق يا گذرا تست كردم, جزء يكي دو مورد نتوانسته نظر کاملا مثبت منو به خودش جلب كنه. (البته تا این تاریخ)

يه چيزي را باید به افرادی كه ادعاي دانش و تجربه دارند و سنگ برند برتر و يا Plasma بهتر از LCD هست به سينه مي زنند بگم, دوستي كه نه سورس درست حسابي داري! نه فيلم اورجينال داري! نه كاليبراسيون تصوير بلدي! نه كابل داري! نه هيچي! تو چرا داري براي فلان مدل از فلان برندي كه هيچي ازش نميدوني خودتو تو گِل ميپلكوني؟ منظور معدود افرادي هست كه وقتي بحشون ميگي برند X اين ايرادات داره سياه و كبود ميشن! خوشبختانه آنقدر ظرفيت مخاطب Home Theater بالاست كه خوب منظور منو درك ميكنه و خودش مسير درست پيدا ميكنه.

و در آخر دوباره بايد بگم بحث و تبادل نظر در مورد انواع نمايشگر در سيستم هاي نمايش خانگي مورد بسيار مهمي است. اما همانطور كه گفتم در اين مورد تعصب هاي الكي اينجا متاسفانه زياده (خيلي زياده) و اگر بخواي وارد تحليل برندهاي مختلف بشي با نظرات و گاهي حملات شديدي مواجه ميشي! براي همين من يكي دوست ندارم وارد اين فضاي بيهوده بشوم. تا جاي ممكن سعي ميكنم مسير درست نشون بدم, هركي خواست و اعتماد كرد وارد مسير جديد ميشه و هركي دوست نداشت به خودش مربوطه!! من يكي اهل كل كل و بحث هاي الكي نيستم.