چالش‌ بیس در محتوای استریمینگ

توضیحات

دسته: نظرات شخصی ما

نوشته شده توسط بهرنگ برزین

اگر در سال‌های اخیر هنگام تماشای فیلم‌های جدید روی سرویس‌های استریمینگ احساس کرده‌اید که انفجارها، غرش موتور‌ها یا ضرباهنگ موسیقی دیگر آن‌چنان پرقدرت و کوبنده به گوش نمی‌رسند، تنها نیستید. این مشکل به‌طور گسترده گزارش شده است, و دلیل آن ضعف بازتولید فرکانس‌های پایین یا همان ساب‌ووفر است. ساب‌ووفر نقشی حیاتی در ایجاد هیجان و حس حضور در صحنه را دارد، اما در نسخه‌های پخش آنلاین، صداهای عمیق غالباً یا محو می‌شوند یا شدت خود را از دست می‌دهند.

این پدیده حاصل مجموعه‌ای از عوامل فنی و تجاری است, از سیاست‌های فشرده‌سازی و نرمال‌سازی صدا در پلتفرم‌های استریم گرفته تا محدودیت‌های اسپیکرهای خانگی و تغییر در استانداردهای میکس و مسترینگ.

نتیجه این سیاست‌ها و نرمال‌ سازی‌های صوتی، تجربه‌ای کم‌رمق‌تر از استریم فیلم‌هاست نسبت به سال های که سورس پخش خانگی دی وی دی ها بودند. سال های که صدای 5.1 کانال سینمای خانگی ما, با اسپیکر و ساب ووفرهای نه به قدرت و دقت امروزه, در انفجارها و صحنه های اکشن نفس را در سینه حبس می کرد, اما امروز با تجهیزات بسیار پیشرفته تر و غیر قابل مقایسه با دوران قبل از استریمینگ ها, ما صدای انفجارها را شبیه به ترکیدن بادکنک می شنویم!

میکس "LFE" و تغییر استانداردها

در فرمت های رایج صدای سینمایی مانند (Dolby Atmos ، DTS:X) کانال LFE با رنج فرکانسی 20Hz تا 120Hz تولید می‌شود, در نسخه‌های خانگی استریمینگ، این کانال غالباً دچار Downmix یا Compression می‌شود و سطح انرژی آن از ۶ تا ۱۰ دسی‌بل و در مواردی بیشتر کاهش می‌یابد.

پلتفرم‌های استریمینگ با استفاده از الگوریتم‌هایی مانند ITU-R BS.1770 و Dolby Volume محتوای صوتی را نرمالایز می‌کنند تا اختلاف صدا بین محتواهای مختلف کاهش یابد, این فرآیند در عمل باعث کاهش داینامیک رنج به‌ویژه در فرکانس‌های پایین می‌شود, دلیل انجام  این فرایند را برای جلوگیری از تخریب صدا بر روی اسپیکرهای کوچک تلویزیون‌ها, ساند بارها و اسپیکرهای کوچک خانگی بیان می کنند!

مهندسان صدا در نسخه‌های پخش آنلاین گاهی عمدی فرکانس‌های زیر 60Hz را تضعیف می‌کنند. یکی دیگر از دلایل ضعف صدای کانال LFE در استریم یک فیلم, کُدک‌های فشرده‌سازی AAC, DD+, Opus  هستند, این کُدک‌ها برای بهینه‌سازی پهنای باند طراحی شده‌اند و در اکثر مواقع فرکانس‌های بسیار پایین را با اولویت کمتر ذخیره یا حتی حذف می‌کنند. در اکثر سرویس‌های استریم فیلم فرمت دالبی 5.1 کانال با بیت‌ریت 384kbpsو دالبی اتموس با بیت ریت 768kbps پخش می‌شود. در حالی‌که برای حفظ دقت صدای ساب‌ووفر، حداقل به بیت‌ریت بالای 1.5Mbps برای فرمت های صوتی DTS-HD MA,TrueHD نیاز است. که در نسخه های فیزیکی بلوری و سیستم Kaleidescape حجم بیت ریت صدا در صحنه های اگشن تا 10Mbps بالا می رود.

صدای ساب‌ ووفر لایه‌ای فیزیولوژیک به تجربهٔ سینمای می‌افزاید (لرزش بدن و القای فضای فیلم) نبود آن باعث کاهش حس حضور می‌شود, خستگی شنیداری با حذف فرکانس‌های پایین تعادل طیفی بین فرکانس ها برهم می‌خورد و گوش به‌ سرعت از فرکانس‌های میانی و بالا خسته می‌شود.

تنها راهکار برای حل این مشکل مسترینگ جداگانه برای استریم و سینما با در نظر گرفتن قابلیت‌های سخت‌افزار خانگی اما بدون حذف کامل فرکانس‌های زیر 50Hz است. استفاده از Psychoacoustic Bass Enhancement برای تقویت ادراک بیس حتی روی اسپیکرهای کوچک یکی از راهکارهای است که نمی دانم چرا  در نسخه های ویژه استریم رعایت نمی شود!

نتیجه‌گیری

ضعف صدای ساب‌ووفر در سرویس‌های استریم نتیجه‌ی مستقیم ترکیب چند عامل است: سیاست‌های فشرده‌ سازی، نرمال‌ سازی و محدودیت سخت‌افزاری. استریم راحتی و دسترسی بی‌سابقه‌ای فراهم کرده، اما بهای آن از دست رفتن همان ضرباهنگ و لرزشی است که سینما را به یک تجربه‌ی واقعی و فراموش‌نشدنی تبدیل می‌کند.

موارد مرتبط:

استریم فیلم چه بر سر کیفیت تصویر می آورد!